Er gaat zeker geen eind komen aan oneerlijke makelaarspraktijken door het instellen van een tuchtrechtbank op initiatief van de brancheverenigingen NVM, VBO en Vastgoedpro. Om de doodeenvoudige reden dat voor de consument niet zichtbaar wordt welke woningmakelaars voor de tuchtrechter zijn gedaagd. En zo kunnen makelaars die in de fout zijn gegaan later mogelijk opnieuw consumenten benadelen. Daar hebben we dus niets aan. Maar wat dan wel?
Transparantie en makelaardij blijven twee volstrekt niet te verenigen zaken. Niets voor niets is het makelaarsvak – in principe het samenbrengen van kopers en verkopers – een job die bij uitstek gedijt bij intransparantie. De makelaar met het grootste aanbod aan te verkopen huizen had per definitie een voorsprong. Het internet – met funda voorop – heeft hieraan een eind gemaakt waardoor het woningaanbod voor iedereen zichtbaar is, en niet alleen voor de eigen klantenkring. Maar makelaars lieten zich niet vangen en zorgden ervoor dat nieuw woningaanbod eventjes werd achtergehouden om dit onder de aandacht van de cliënten te brengen. Niet oneerlijk maar ook niet echt transparant. Het omgekeerde gebeurt ook: dankzij het internet kunnen talloze woningzoekers meebieden waarbij sommige makelaars een al geaccepteerd bod kunnen afblazen. En zo zijn er wel honderden gevallen van vriendjespolitiek en prijsmanipulatie.
Voordat men denkt dat ik moedwillig makelaars aan het bashen ben: het overgrote deel van de makelaars doet zijn of haar werk keurig naar eer en geweten. Ik heb met genoeg fijne makelaars samengewerkt en heb bij hen nooit het idee gehad dat ik belazerd werd. Zoals bij alle beroepsgroepen heb je onder de makelaars ook rotte appels zitten. Makelaars die voor de korte termijn profijt gaan, dealtje inkoppen, klaar en hop naar de volgende. En dit gedrag is heus niet alleen voorbehouden aan de vrije jongens maar ook de makelaars die aangesloten zijn bij de bekende brancheverenigingen.
Het initiatief voor een alomvattende tuchtrechtspraak waarin ook de vrije jongens aan onderworpen zijn lijkt hierop een antwoord te zijn. Ik vrees dat het geen donder gaat helpen. We hebben al een paar tuchtrechtelijke instanties voor makelaars zoals van de NVM en van VBO/SCVM. Alle uitspraken zijn daarin geanonimiseerd opgenomen en daar zit dan ook het probleem. Men weet niet welke makelaars een berisping hebben gekregen of een zwaardere sanctie.
Uiteraard kunnen met een beetje googlen de namen van de ‘veroordeelden’ worden achterhaald. Maar als je al zakendoet met een makelaar en je weet niet of hij of zij al voor de tuchtrechter is verschenen, dan kun je niet alle tuchtuitspraken gaan googlen in de hoop – of juist niet – de naam van je makelaar naar voren komt. Denk dat de ‘foute’ makelaars zich hierover totaal niet druk maken. Misschien lachen ze er wel om.
En naming of shaming via Google-reviews? Iedereen kent die reviews wel, maar of ze eerlijk en respectvol tot stand gekomen zijn, is onduidelijk. Mijn indruk is dat mensen met een vervelende ervaring sneller een negatief stukje schrijven dan mensen die juist tevreden zijn. Op die manier kan er een subjectief scheef beeld ontstaan.
Ik zie net als NVM-makelaar Frits Markus meer in een soort van wettelijke vergunning voor woningmakelaars die kan worden ingetrokken bij fout gedrag. Denk dat een dergelijke maatregel meer de sector kan disciplineren dan het optuigen van een branchbrede tuchtrechtspraak. En laten we eerlijk zijn: ondanks de talloze tuchtuitspraken blijven de klachten binnenstromen.
Rogier's Analyses 