Wat gaat er gebeuren met de verborgen kantorenleegstand?

Was te verwachten maar daardoor niet minder schokkend: het FD ondervroeg recent bij 29 grote bedrijven en overheden hoeveel kantoorruimte zij sinds het begin van de coronapandemie (maart 2020) hadden afgestoten. Dat is niet mis.

Een kleine greep: Aegon heeft 35% van de eigen kantoorruimte te huur of te koop gezet, Triodos denkt 30% minder nodig te hebben en twee kantoren al te hebben verkocht, KPN stootte maar liefst 54.000 m2 af en Shell verhuist binnen Rotterdam en neemt 40% minder kantoorruimte in.

Al met al gaat het om maar liefst 3,3 miljoen m2 kantooroppervlak dat als verborgen leegstand kan worden getypeerd. Veel medewerkers werken veel vaker thuis dan voor de coronapandemie. Hoe de verhouding werk/thuis is varieert van bedrijf tot bedrijf. Het kan variëren van één keer per twee weken even terug op kantoor voor overleg, tot drie dagen kantoor en twee dagen thuis per week. Allemaal hybride werken. Full time, 40 uur per week op kantoor doet nog bijna niemand, behalve wellicht Rutte in zijn torentje.

Er staat nog meer gebeuren. Bedrijven en overheden bevinden zich immers in een overgangsperiode. Men wil eerst ervaren hoe het hybride werken in tal van branches gaat uitpakken voordat de definitieve beslissing wordt genomen om nog meer meters af te stoten. Misschien kunnen bedrijven wel helemaal zonder kantoor? Dat is al te drastisch maar het geeft te denken dat het beursgenoteerde softwarebedrijf GitLab van de Nederlander Sytse Sijbrandij – een miljardenbedrijf inmiddels – geheel ‘remote’ werkt.

Hoe het ook gaat uitpakken: vaststaat dat er een tsunami aan kantoormeters de markt opkomt waarvoor nieuwe gebruikers moeten worden gezocht. Kantoorbeleggers die een bestemming moeten vinden voor de teruggegeven kantoormeters zullen vier soorten reacties vertonen:

1. Ze bellen hun verhuurmakelaar en wachten (lang) op de huurders die een regulier 5+5 jaar contract komen tekenen;
2. Ze kunnen het verhuren aan een flexoperator zoals Spaces en HNK;
3. Ze spelen zelf flexoperator en proberen de ruimtes te onderverdelen in aparte coworkingruimtes en al dan niet afsluitbare kantoorplekken en die flexibel te verhuren aan ZZP’ers;
4. Als de leegstand is gebundeld in één gebouw, kunnen ze het proberen te verkopen aan een ontwikkelaar om te renoveren of om te herontwikkelen naar woningen.

Welke gaat het worden?