Het is opvallend dat één van de snelst groeiende vastgoedpartijen – zowel in omvang als in aantal – compleet afwezig is op de grootste vastgoedbeurs van Nederland, de Provada. Ik heb het over de aanbieders van flexkantoren.
In nog geen tien jaar tijd is het aantal partijen dat één of meer flexkantoren exploiteert razendsnel gestegen tot ruim 140. Zij beheren maar liefst meer dan 700 vestigingen in Nederland waar gebruikers tegen flexibele contracten kunnen werken of vergaderen.
Onder de honderden standhouders en sprekers die vanaf vandaag de beurshallen van de RAI zullen bevolken is er geen één flexkantooraanbieder te bekennen die zich als zodanig profileert, zo blijkt uit het doornemen van de vrijwel eindeloze lijst van standhouders en sprekers. Uiteraard zijn er enkele vastgoedbeleggers die onder een speciaal label flexkantoren op de markt brengen maar die worden niet als zodanig op de Provada onder de aandacht gebracht.
Een vooruitblik op de honderden geplande bijeenkomsten op de Provada geeft eveneens teleurstellend weinig blijk over de enorme veranderingen die de kantorenmarkt te wachten staat. Uiteraard zijn er hier en daar bijeenkomsten waarin gefilosofeerd wordt over de toekomstige werkplek, het overgrote deel gaat over de woningmarkt, en nog meer hoe we ons uit de woningcrisis kunnen manoeuvreren. Het weerhoudt minister Hugo de Jonge niet om vandaag dapper spitsroeden te lopen door in het hol van de boze vastgoedleeuw de beurs te openen.
Het is een opvallende paradox: waar de woningmarkt kampt met grote tekorten zowel in kwalitatieve als kwantitatieve bouw, daar stevent de Nederlandse (en Europese) kantorenmarkt op een enorme overcapaciteit. Op de hoofdkantoren van de banken kun je inmiddels een kanon afschieten, zoveel mensen werken nu thuis of op een flexplek in de buurt.
De flexaanbieders spinnen er garen bij, Zij nemen in een hoog tempo overtollige kantoormeters van beleggers, ontwikkelaars en beheerders over om deze, meest full service ingerichte werkruimtes, vervolgens kortlopend aan nieuwe en bestaande gebruikers te verhuren. Recente kantooropnamecijfers illustreren de toenemende rol van flexaanbieders hier.
Dit is nog maar het begin. In de Verenigde Staten zijn in diverse steden de flexaanbieders de belangrijkste partijen als het gaat om verwerving en exploitatie van kantoorvloeren.
Dat de Nederlandse en internationale flexkantooraanbieders geen stands bevolken of sprekers leveren, wil niet zeggen dat ze schitteren in afwezigheid omdat ze op de Provada hun klanten niet gaan vinden. Onder de bezoekers zullen er ongetwijfeld vertegenwoordigers van flexkantooraanbieders rondlopen om te zien of er nog vastgoedpartijen zijn die met lastig te verhuren kantoormeters kampen met wie mogelijk een deal te maken is. Dan is een zo’n grote vastgoedbeurs wel erg handig.
Rogier's Analyses 