Een Nederlandse ontwikkelaar die harteloos extra geld over de rug van zielige huurders probeert uit te kloppen. Dat is het beeld wat me bij is gebleven na het bekijken van Pointer afgelopen maandag op televisie. Pointer, een programma van KRO/NCRV dat naar eigen zeggen ‘oneerlijke zaken aan het licht brengt op basis van onderzoeksjournalistiek’, richtte haar pijlen op de Utrechtse woningmarkt.
Die is zoals overal in de Randstad compleet verpest met skyhigh stijgende woningprijzen en absurde huren voor arbeiderswoninkjes.
Het format is bekend: een team onder leiding van Teun van de Keuken gaat langs bij alle betrokken partijen en start uiteraard eerst bij gedupeerden. Zoals een jonge vrouw die maandelijks 1100 euro betaalt voor een woninkje van 37 m2, vervolgens op een basisschool diverse juffen die in dezelfde benarde woonsituatie verkeren. Daarna paar stellen die er maar niet in slagen een koopwoning in Utrecht te vinden en zelfs tot in Arnhem en Zwolle hebben gezocht en/of uitgeloot werden bij een nieuwbouwproject.
Kortom, volop treur- en droefenis en de sympathie bij de kijkers voor de misgrijpende woonconsument reikt tot grote hoogten.
Dan is het moment aangebroken om de boosdoeners aan de tand te voelen. Eerst verhaal gehaald bij wethouder Diepeveen die niet veel meer kon zeggen dat hij het probleem van het tekort aan Utrechtse woningen erkent en dat de gemeente Utrecht zo hard mogelijk doorbouwt om iedereen een plek onder de Dom te kunnen geven.
Nu is het tijd om een conflict in te brengen om het vuur in het programma verder op te poken: bij een nieuwbouwproject blijkt dat VolkerWessels de huurprijzen met 15% heeft verhoogd. Dat was niet afgesproken met de gemeente. Wethouder Diepeveen haalt schuldbewust de schouders op wanneer het Pointer-team hem hierover de oren wast. Wel kondigde hij zonder al te veel overtuiging dat de gemeente Utrecht de ontwikkelaar hierover bij de rechter zal dagen.
Het spannendste komt op het eind. Dan wordt ontwikkelaar VolkerWessels gebeld met de vraag waarom ze de starthuren tegen de afspraak in toch gaan verhogen. Het telefoonscript dat hierop volgde is één op één vergelijkbaar met het andere programma uit de stal van Van de Keuken. Namelijk Keuringsdienst van Waarde waar op dezelfde manier fabrikanten uitgebeld worden waarom er bijvoorbeeld bepaalde verboden stoffen in hun product zitten.
Voorlichters die weinig mogen zeggen worden met een gemene grijns door Van de Keuken gefileerd. ‘Hebbes’, zie ik hem ook hier denken. De voorlichtster van dienst bij VolkerWessels mag uiteraard van de directie niet zelf uitleggen waarom haar bedrijf voor het hekje is gedaagd door de gemeente. Het bekende nietszeggende voorlichtersjargon komt voorbij als ‘geen commentaar’, en ‘we gaan het niet via de media uitvechten’.
Begrijpelijk. Van de Keuken blijft echter doorzeuren als een hond die zijn bot niet wil afstaan. Bij het neerleggen van de hoorn verscheen er een soort van triomfantelijke blik bij hem van ‘mission accomplished’. Het beeld van een kapitalistische ontwikkelaar die alleen aan zijn eigen portemonnee denkt is hiermee onwrikbaar neergezet.
Reuze jammer. De voorlichting van VolkerWessels had in mijn ogen dit makkelijk kunnen tackelen door kort een algemeen verhaal te vertellen dat ‘vanwege de lange looptijd van projecten wij te maken hebben gekregen met gestegen kosten op allerlei terreinen en dat we het anders niet voor kunnen bouwen.’
Zoiets. Dan had Van de Keuken met lege handen gestaan en was er voor de positie van de ontwikkelaar meer begrip op te brengen. Voorlichters moeten daarom hierin worden getraind. Zo’n televisie-uitzending brengt het imago van een ontwikkelaar meer schade toe dan tientallen persberichten over succesvolle nieuwbouwprojecten kunnen compenseren.
Rogier's Analyses 