Stel dat in de wereld maar twee winkels zijn en er bestond nog geen internet. Een fabrikant wil graag dat zijn product in beide winkels komt te liggen maar klaagt beide winkeluitbaters vervolgens aan bij de rechter. Twistpunt is dat de fabrikant vindt dat de beide winkels 30% van de verkoopprijs van zijn product in hun eigen zak steken.
Dat is te veel, vindt de fabrikant. De beide winkels hebben namelijk geen commerciële functie maar zijn juist maatschappelijke instituten die een sociaal nut dienen. Niemand kan om de winkels heen namelijk.
Klinkt het u bekend in de oren?
In de VS speelt nu dezelfde kwestie. Gamemaker Epic Games van het immens populaire spel Fortnite wil dat Apple zijn monopolie op de App store opgeeft. Het is de enige winkel waar Apple-fans hun apps kunnen aanschaffen. Iedere appbouwer moet 15% (als appbouwer minder dan een miljoen dollar per jaar omzet) of 30% van de prijs aan Apple afdragen. Vorig jaar werd voor 64 miljard dollar aan apps en andere producten via de App store verhandeld. Een enorm bedrag.
Het is een fantastisch verdienmodel gebleken voor alle partijen. Dus niet alleen voor Apple. Duizenden appbouwers konden va de Appstore een aardig inkomen verdienen. Concurrent Android, in omvang veel groter dan Apple, verkoopt via de Google Play appwinkel aanzienlijk minder. Er zijn daar meer gratis apps te downloaden. Gamemaker Epic heeft Google voor dezelfde reden aangeklaagd maar vanwege de grotere financiële belangen is de rechtszaak op Apple gefocust.
De eis van Epic voor een (forse) verlaging van de toegang tot de appstore is begrijpelijk maar niet terecht. Apple heeft voor eigen rekening en risico de appstore opgezet vanaf 2008. Omdat het nu een succes is en waar niemand meer omheen kan, is het nu plotseling een maatschappelijk belang om de tarieven laag te houden?
Hetzelfde geldt voor het geklaag van restaurants over de commissies die Thuisbezorgd.nl voor het rondbrengen van de maaltijden rekent. Zonder het platform van Thuisbezorgd waren veel kleine restaurants onzichtbaar. Nu kunnen ze zonder de kosten van een eigen website toch profiteren van de enorme marketinginspanningen van Thuisbezorgd.
Dit is door te trekken naar alle techplatforms zoals internationaal Uber en Airb&b en meer nationaal bijvoorbeeld Funda die getrapt eigendom is van NVM -makelaars. In de makelaarsbranche ging de jaar op jaar gestegen populariteit van Funda (inmiddels 5 miljoen bezoekers per maand) samen met steeds meer gemopper over de monopoliepositie. Zo zou Funda eerst alleen het woningaanbod van NVM-makelaars toelaten, later mochten ook de niet bij NVM aangesloten makelaars erop maar werd weer geklaagd dat hun aanbod expres minder zichtbaar is. Tja, word dan maar lid van de NVM als je zo graag op Funda wilt komen. Dat de NVM met Funda goud in de handen heeft, kan de NVM niet worden verweten.
Terugkijkend is het ondernemerschap van de bovenste plank dat de makelaarsclub Funda in februari 2001 startte. NVM heeft dit aangedurfd terwijl krap een half jaar ervoor de stemming rond de internetbedrijven compleet omsloeg. Petje af toch? Wie mee wil liften met de populariteit van een platform, die dient zich te schikken naar de regels. Take it or leave it.
Rogier's Analyses 